Wednesday, August 12, 2009

IMA SYLLABUS

IMA (Telugu) 1st semester - Each 04 c

Classical Poetry and Prosody 01

Unit I

1.Andhramahabharatam of Nannaya – UdankopAkhyanam from Adiparvam

2.Andhramahabharatam of Tikkana – Keechakavatha from Virataparvam

3.Andhramahabharatam of Errana – Satyadrowpadeesamvadam from Aranyaparvam

Unit II

1..Chandodarpanam of Anantamatya – vrittalu ,Jatulu Upajatulu

IMA (Telugu) 2nd semester - Each 04 c

1.Classical Grammar 01

1.Sangna and Sandhi chapters of Bala& Prowdha vyakaranas

2.Evolution of Telugu Literature 01

  1. Sahitya charitra parichayam
  2. Pre Nanayya Age
  3. Nannaya Age
  4. Andhramahabharatam – A review
  5. Other Poets if Nannaya Age
  6. Sivakaviyugam
  7. Tikkanayugam and his works-other poets of his Age
  8. Erranayugam and his works- other poets of his Age

IMA (Telugu) 3rd semester - Each 04 c

1. Classical Poetry and Prosody 02

Unit I

1. Basavapurana of Palkuriki somana - Soriyalukatha

2. Kasikhandam of Srinatha – Gunanithikatha

3. Andhramahabhagavatamof Potana - Narakasuravatha

Unit II

1. Appakaviyam of appakavi – Yatiprasaprakaranam

2.Evolution of Telugu Literature 02

  1. Srinathayugam and his works
  2. Potana and his works-othe poets of srinathayuga
  3. Prabandhayugam-LakshanAlu-Ashtadiggajakavulu and their works
  4. Dakshinandhrayuga vaisishtyam-Nayakarajulasahityaseva
  5. vividha Samsthanalu - Sahityaposhana

IMA (Telugu) 4th semester - Each 04 c

1.Classical Grammar 02

  1. Tatsama and Acchika chapters of Balavyakaranam of Paravastu Chinnayasuri
  2. Sabda Paricchedam of Prowdhavyakaranam

2.Evolution of Telugu Literature 03

  1. Historical and Socio – Political setting of Modern Telugu Literature – Evolution of Modern thought as reflected in Telugu Literature – The influence of Western Literature and native characteristics
  2. State of Telugu Literature between 1800 -1850 A.D. Revival f classical Literature – Publication of critical editions of classical works – prose works during the period and use modern language as medium of prose
  3. the concept of modernity – concept of Renaissance with reference to telugu people – Renaissance literature – Introduction of various literary genres like Novel, short story, Drama, One act play, Essay, Biography, autobiography and Literary Criticism – a study of special features of each genre structural and formal
  4. Major literary movements and trends in Telugu – reformation, rationalism, romanticism, National Movement, Progressive and revolutionary movements.
  5. Influence of various social and political ideologies philosophies, trends, techniques on Telugu Literature in general e.g. Liberal democratic ideals Marxism, existentialism etc,.
  6. Evolution of modern poetry in form and content – classical meter matra chandas and free verse – romantic poetry, poetry of National Movement and other socio-political movements – Digambara poets – continuation of classical trends.
  7. Evolution of modern prose forms in form and content – Novel, short story, Drama, One act play etc,.

IMA (Telugu) 5th semester - Each 04 c

1.Classical Grammar 03

Karaka, Samasa kriya Taddita Kridanta and Prakeernaka chapters of Balavyakaranam Paravastu Chinnaya Suri

2.Telugu Poetics (01)

Kavya, Nayaka, Rasa chapters from

kavyalankara sangraham of Bhattumurthy

IMA (Telugu) 6th semester - Each 04 c

1.Telugu Poetics (02)

Guna Vritti reeti and Alankar chapters from

kavyalankara sangraham of Bhattumurthy

2. Classical Poetry (01)

Selections from Prabhandas:

Manucharitra – 1st Aswasa from Katharamba

Parijatapaharanam – Dwiteeyaswasa

Panduranga Mahatmyam – Nigamsarmopakhyanam

Vasucharitra – 3rd Canto

Amuktamaylada – Vilipatturuvarana

Kalapoornodayam – Sugatri -Saleenula Katha

IMA SYLLABUS

IMA – TELUGU

Structure of the Courses

(2007 – 2008 onwards)

I Semester (Compulsory)

1. Telugu Main 4 C Classical Poetry and Prosody (01)

2. English (Bridge Course) 3 C

3. English (01) 4 C

4. Language Science (01) 4 C

5. E.V.S. 3 C

6. I.T. 2 C

Optional-One among the following

1. Social Sciences 4 C

2. General Introduction to

Sciences 4 C (offered by School of Sciences)

3. Philosophy 2 C

II Semester (Compulsory0

1 Telugu Main 4 C Classical Grammar (01)

2. Telugu 4 C Evolution of Telugu Literature (01)

3. English (02) 4 C

4. Language Science (02) 4 C

5. I.T. (02) 2 C

Optional - One among the following

1. Social Sciences 4 C

2. General Introduction to

Science 4 C

3. Philosophy 2 C

III Semester (Compulsory)

1. Telugu Main 4 C Classical Poetry and Prosody (02)

2. Telugu 4 C Evolution of Telugu Literature (02)

3. English (03) 4 C

4. Language Science (03) 4 C

Optional - One among the following

1. Second Language (01) 4 C

Skt./Tel/Hindi/Urdu/F.L.

2. Philosophy 2 C

3. Social Sciences 4 C

IV Semester (Compulsory)

1.Telugu Main 4 C Classical Grammar (02)

2. Telugu 4 C Evolution of Telugu Literature (03)

3. English (04) 4 C

4. Language Science (04) 4 C

Optional - One among the following

1. Second Language (02) 4 C

Skt./Tel/Hindi/Urdu/F.L.

2. Philosophy 2 C

3. Social Sciences 4 C

V Semester ( Compulsory )

1. Telugu Main 4 C Classical Grammar (03)

2. Telugu Main 4 C Telugu Poetics (01)

3. Language Science (05) 4 C

Optional - One among the following

1. Second Language (03) 4 C

Skt./Tel/Hindi/Urdu/F.L.

2. Philosophy 2 C

3. Social Sciences 4 C

4. English (05) 4 C

5. Comparative Literature 2/4C

VI Semester Compulsory

1. Telugu Main 4 C Telugu Poetics (02)

2. Telugu Main 4 C Classical Poetry (01)

Selections from Prabhandas

a) Manucharitra – 1st Aswasa from Katharamba

b) Parijata Paharana – Dwiteeyaswasa

c) Panduranga Mahatyam – Nigamsarmo Pakhyanam

d) Vasucharitra – 3rd Canto

e) Amuktamaylada – Vilipatturu Varana

f) Kalapoornodayam – Sugatri Saleena Katha

3. Language Science (06) 4C

Optional - One among the following

1. Second Language (04) 4 C

Skt./Tel/Hindi/Urdu/F.L.

2. Philosophy 2 C

3. Social Sciences 4 C

4. English (06) 4 C

5. Comparative Literature 2/4 C

Wednesday, April 29, 2009

M.A.Telugu, IV SEMESTER,Principles of Literary Criticism ,

UNIVERSITY OF HYDERABAD
DEPARTMENT OF TELUGU
END- SEMESTER EXAMINATIONS APRIL 2009
M.A.Telugu, IV SEMESTER
Course: HT – HT 579 Principles of Literary Criticism
Time: 3 Hrs Max.Marks: 60

కింది ప్రశ్నలలో నాలుగింటికి వ్యాస రూప సమాధానాలను రాయండి. ( 4x15 = 60 మార్కులు)
1. సాహిత్య విమర్శను నిర్వచించి దాని లక్షణాలను పేర్కొనండి.
2. సాహిత్య విమర్శకు ఉండ వలసిన మౌలిక లక్షణాలను సోదాహరణంగా సమన్వయించండి.
3. ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్యం లో కనిపించే విమర్శనాంశాలను సమీక్షించండి.
4. సాహిత్య విమర్శ పద్ధతులను వివరించండి.
5. తులనాత్మక - వాద ప్రతివాద విమర్శల భేద సాదృశ్యాలను చర్చించండి.
6. తెలుగు సాహిత్య విమర్శలో కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి స్థానాన్ని తెలపండి.
7. “విమర్శకుడుగా శ్రీశ్రీ ““వస్తు శిల్ప సమన్వయ విమర్శకుడు” వల్లంపాటి వెంకట సుబ్బయ్య

Modern Poetry - M.A. Telugu II sem Model paper

UNIVERSITY OF HYDERABAD
DEPARTMENT OF TELUGU
END- SEMESTER EXAMINATIONS APRIL 2009
M.A.Telugu, II SEMESTER
Course: HT – 529 Modern Poetry
Time: 3 Hrs Max.Marks: 60
కింది ప్రశ్నలలో నాలుగింటికి వ్యాస రూప సమాధానాలను రాయండి. ( 4x15 = 60 మార్కులు)
1. ఆధునిక కవిత్వ లక్షణాలను పేర్కొనండి.
2. భావకవులపై కాల్పనికోద్యమ ప్రభావాన్ని వివరించండి.
3. ఆధునికాంధ్ర కవిత్వ ధోరణులను పరిచయం చేయండి.
4. దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి జీవితాన్ని పరిచయం చేసి, ఆయన కవితా దృక్పథాన్ని విశ్లేషించండి.
5. మహాప్రస్థానం కవితా సంపుటిలో గల శ్రీశ్రీ సామాజిక దృక్పథాన్ని సమీక్షించండి.
6. తిలక్ అమృతం కురిసిన రాత్రి లో గల భావాభ్యుదయ ధోరణులను సమన్వయించండి.
7. గబ్బిలం కావ్యంలో కనిపించే వస్తు శిల్ప ప్రత్యేకతలను రాయండి.
8. ప్రాచీన ఆధునిక కవిత్వ లక్షణాల్లో కనిపించే భేద సాదృశ్యాలను చర్చించండి.
-o-

Friday, April 24, 2009

Telugu Poetics-II , Model Paper

ఈ కింది ప్రశ్నలలో నాల్గింటికి వ్యాస రూప సమాధానాలను రాయండి ( మార్కులు 4X15= 60)
1.కావ్య దోషం అంటే ఏమిటి? కావ్యాలంకార సంగ్రహంలో గల కావ్య దోషాలను వివరించండి?
2.కావ్యాల్లో కనిపించే శబ్దదోషాలు?
3.కావ్యాల్లో కనిపించే అర్థ దోషాలు?
4. కావ్య సమయం అంటే ఏమిటి? కవిసమయాల ఆవశ్యకత?
5.కావ్యాల్లో వర్ణించే అనుకరణ శబ్దాలు?
6. దశవిధగుణాలను తెలిపి, కావ్యాల్లో వాటి ప్రాధాన్యతను విశ్లేషించండి?
7. కావ్యాల్లో ఋతువర్ణనల ప్రాధాన్యతను వివరించండి.
8.కావ్యదోషాలలో కనిపించే విమర్శనాంశాలు?

Thursday, April 23, 2009

Model Papers,telugu poetics,

UNIVERSITY OF HYDERABAD
Department of Telugu
School of Humanities
End Semester Examinations-November : 2008
Integrated M.A. Telugu, V Semester
Course : HT- Telugu Poetics
Date: 19-11-2008
Time : 3 Hours Max.marks: 60

కింది ప్రశ్నలలో ఐదింటికి సమాధానాలు రాయండి. 512 60
1. కావ్యశాస్త్ర పరిధి, అధ్యయన ఆవశ్యకతను తెలిపి నరస భూపాలీయం ప్రత్యేకతను పేర్కొనండి.
2. భారతీయ ఆలంకారికులు చెప్పిన కావ్య నాయకుని లక్షణాలను వివరించండి.
3. కావ్య నాయికల ప్రధాన భేదాలను సోదాహరణంగా విశ్లేషించండి.
4. కావ్య నిర్వచనాన్ని తెలిపి, కావ్యాత్మ పట్ల భారతీయ ఆలంకారికులలో గల భిన్న వాదాలను సమీక్షించండి.
5. ధ్వని సిద్ధాంతం ఆవిర్భవించిన నేపథ్యాన్ని వివరించి, ముఖ్యమైన ధ్వని భేదాలను పేర్కొనండి.
6. కావ్య హేతువులను పేర్కొని, కావ్య ప్రయోజనాన్ని తెలపండి.
7. వివిధ రసాలలో రసా భాసాన్ని వివరించండి.
8. రస సూత్రాన్ని వివరించి, రస నిష్పత్తి వాదాలను పేర్కొనండి.
9. రస సంఖ్యను తెలిపి, రస సమీకరణ వాదాలను విశదీకరించండి.
10. మీకు తెలిసిన కొన్ని భారతీయ ఆలంకారిక గ్రంథాలను పరిచయం చేయండి.

TELUGU POETICS model paper v semister

UNIVERSITY OF HYDERABAD

Special Centre for Integrated Studies

School of Humanities

I.M.A., Telugu, V Semester

Course: TELUGU POETICS

End - Semester Examinations:November,2008

Time: 3.00 hrs Date: 20.11.2008 Max.Marks: 60


కింది ప్రశ్నలలో ఐదింటికి వ్యాస రూప సమాధానాలను రాయాలి. ( 5X12 = 60 )

1. కావ్యాలంకారసంగ్రహం ప్రత్యేకతను రాయండి

2. కావ్య నాయికుని యొక్క గుణ గణాలను వివరించండి.

3. కావ్య నాయికుని రకాలను విశదీకరించండి.

4. నాయిక స్వరూప స్వభావాలను తెల్పండి.

5. అష్టవిధ శృంగార నాయికల భేదాలను సోదాహరణంగా పేర్కొనండి.

6. కావ్యం అంటే ఏమిటి? దాని స్వరూప స్వభావాలను సోదాహరణంగా నిరూపించండి.

7. రసం అంటే ఏమిటి? దాన్ని నిర్వచించి రససంఖ్యను నిర్ణయించండి

8. రస సూత్రాన్ని తెలిపి, విభావ,అనుభావ, వ్యభిచారీ, స్థాయీ భావాల లక్షణాలను సమన్వయించండి.


dalit literature model paper

UNIVERSITY OF HYDERABAD
Department of Telugu
School of Humanities
End Semester Examinations-November : 2008
M.A. Telugu, I Semester
Course : HT- 507 Dalit Literature
Time : 1.30 Hours Date: 25-11-2008 Max.marks: 30

కింది ప్రశ్నలలో మూడింటికి సమాధానాలు రాయండి. 3 10 30
1. దళిత సాహిత్యాన్ని నిర్వచించి, దళిత సాహిత్య చారిత్రక నేపథ్యాన్ని వివరించండి.
(లేదా)
దళిత సాహిత్యం మౌలిక అంశాలను వివరించి, వివిధ ప్రక్రియలను తెలపండి.
2. పంచమం నవలలో దళిత మార్క్సిస్టు దృక్పథాన్ని విశ్లేషించండి.
(లేదా)
పంచమం నవలలో దళితేతర పాత్రల స్వభావాన్ని పేర్కొనండి.
3. ఆచార్య కొలకలూరి ఇనాక్‌ గారు రాసిన కులవృత్తి కథలో కనిపించే దళిత తత్త్వాన్ని విశ్లేషించండి.
(లేదా)
కింది కవితా ఖండికలోని వస్తు, శిల్పాలను విశ్లేషించండి.
మయ సభలో నా ఆత్మకథ ఆవిష్కరించబడింది
బహిరంగ వేదిక మీద నా సన్మానం మొదలైంది
ఇప్పుడు నా మెడలో దండలు పడుతుంటే
నిన్నటి నా గాయాలు ఉలిక్కి పడుతుంటాయి
................
.....................
నా వెనక వేద మంత్రాలు నినదిస్తుంటే
నా చెవుల్లో సీసం పొగల గావుకేకలు తాండవిస్తుంటాయి
సభా వేదిక మీద నన్ను కూర్చోబెట్టినప్పుడు
ఊరి పొలిమేర దగ్గరే నిలబడ్డ నా తాత మొహం గుర్తుకొస్తుంది
నా ముందు నీళ్లు నిండిన గాజు గ్లాసులు పెట్టినప్పుడు
మోకలపై వొంగి నీళ్లు తాగిన ఎడారి దృశ్యాలు వేడిగా తగులుతాయి
......................
.........................
నాలుగు మబ్బుల నీలి గోడల్ని చీల్చుకుంటూ
నేను ఐదవ సూర్యుడినై ఉదయించాను
ఇవ్వాళ నా రక్త కిరణాలు
చంద్రతలం మీద ప్రతిఫలిస్తున్నాయి
ఇప్పటి కొత్త సూర్యుడి వెలుగులో
కాలం నా ఆత్మకథను
పాఠ్య గ్రంథంగా చదువుకుంటుంది
(ఆత్మకథ - ఎండ్లూరి సుధాకర్‌)

Tuesday, April 21, 2009

Writing for Media - ima 3rd sem

UNIVERSITY OF HYDERABAD
Special Centre for Integrated Studies
End Semester Examinations, November, 2007
Semester – III Date: 20 -11-2007. Subject: General Telugu

Course Title: Writing for Media

Time: 9.00 A.M. to 12.00 Noon Max. Marks: 60


ఈ కింది ప్రశ్నలలో ఏవైనా ఐదింటికి వ్యాసరూప సమాధానాలు రాయండి.
(మార్కులు 5 X12 = 60)

1. తెలుగు పత్రికల ఆవిర్భావ వికాసాల గురించి రాయండి.
2. ప్రసార మాధ్యమాల్లో తెలుగు వినియోగం, అభివృద్దిని విశదీకరించండి.
3. రేడియో, టీవీ మాధ్యమాల ఆవిర్భావ వికాసాలను వివరించండి.
4. వార్తను నిర్వచించి, దాని లక్షణాలు రాయండి.
5. వార్తా నివేదనలోని రకాలను వివరించండి.
6. శీర్షికల ఆవశ్యకతనూ, శీర్షికలలోని రకాలనూ తెలపండి.
7. శీర్షికల రచనా పద్దతులను సోదాహరణంగా రాయండి.
8. ప్రకటనను నిర్వచించి, దాని స్వరూపాన్ని వివరించండి.
9. ప్రకటన రచనా పద్దతులను సోదాహరణంగా తెలపండి
10.రేడియో, టీవీ ప్రకటనల భాషా వైశిష్ట్యాన్నివివరించండి.

----O---

Evolution of Telugu Literature – II

UNIVERSITY OF HYDERABAD

Special Centre for Integrated Studies

End Semester Examinations, November, 2007

Semester – III Date: 29-11-2007. Subject: Telugu Main

Course Title: Evolution of Telugu Literature – II

Time: 9.00 A.M. to 12.00 Noon Max. Marks: 60

I. కింది ప్రశ్నలలో నాల్గింటికి వ్యాస రూప సమాధానాలు రాయండి. (మార్కులు 4 X10 = 40)

1. శ్రీనాథుని రచనలను పరిచయం చేయండి.

2. పోతన కవితారీతులను సోదాహరణంగా వివరించండి.

3. ప్రబంధ సాహిత్య వికాసాన్నిసమీక్షించండి.

4. మీకు నచ్చిన ఒక కావ్య వైశిష్ట్యాన్ని తెలపండి.

5. యక్షగాన ప్రక్రియా వికాసాన్ని వివరించండి.

6. శతకసాహిత్య ఆవిర్భావ వికాసాలను విశదీకరించండి.

7. ఉత్తరాంధ్ర కవుల సాహిత్యాన్ని పరిచయం చేయండి.

8. దక్షిణాంధ్ర యుగంలోని వచన కావ్యాల గురించి రాయండి.

II. కింది ప్రశ్నలలో నాల్గింటికి సంక్షిప్త సమాధానాలు రాయండి. (మార్కులు 4 X5 = 20)

9. అనంతుడు

10. నందిమల్లయ , ఘంటసింగన

11. శహాజీ

12. రఘునాథ నాయకుడు

13. ద్విపద సాహిత్యం

14. కథాకావ్యాలు

15. క్షేత్ర మాహాత్మ్య కావ్యాలు

16. కావ్యాలంకార సంగ్రహం

--- 0 ---

Principles of Literary Criticism model paper

University of Hyderabad

Department of Telugu

End-Semester Examinations, April 2008

M.A.IV Semester

Course HT 579 Principles of Literary Criticism

Date: 01-05-2008

Time: 3.00 Hrs Max.Marks: 60

ఈ కింది ప్రశ్నలలో రెండింటికి వ్యాస రూప సమాధానాలను రాయండి.

1. సాహిత్య విమర్శను నిర్వచించి, దాని ప్రయోజనాలను పేర్కొనండి.

2.సాహిత్య విమర్శ మౌలిక లక్షణాలను పేర్కొని, విమర్శకుడికి ఉండవలసిన అర్హతలను వివరించండి.

3. తెలుగు సాహిత్య విమర్శ ఆరంభ వికాసాలను సోదాహరణంగా సమీక్షించండి.

4. నవీన్ రాసిన అంపశయ్య నవలను అనుశీలించడానికి మీరే విమర్శ పద్ధతులను అన్వయిస్తే సరిపోతుందని భావిస్తున్నారు? పద్ధతుల్లో ఆ నవలను విమర్శనాత్మకంగా చర్చించండి.

ఈ కింది ప్రశ్నలలో మూడింటికి లఘు వ్యాస రూప సమాధానాలను రాయండి.

5. సాహిత్య విమర్శ కళా? శాస్త్రమా? మీ అభిప్రాయాలను తార్కికంగా విశ్లేషించండి.

6.విమర్స- పరిశోధనల మధ్య గల భేద సాదృశ్యాలను సమీక్షించండి.

7.తులనాత్మక-వాదప్రతివాద విమర్శల మధ్య గల వ్య్త్తత్యాసాలను విశదీకరించండి.

8.తొలితెలుగు విమర్శకులలో కాశీభట్ల బ్ర్హ్మహ్మయ్య స్థానాన్ని అంచెనా వేయండి.

9.తెలుగులో గల కొంత మంది మార్క్సిస్టు విమర్శకులను పేర్కొని, వారి ప్రధాన రచనలను పరిచయం చేయండి.

10. విమర్శకుడికి నిబద్ధత, దృక్పథం అవసరమా? చర్చించండి.

Friday, March 20, 2009

దళిత సాహిత్యం --మౌలిక భావనలు1


1.1 ప్రవేశిక:

సమాజం వైరుధ్యాలమయం. అది సంఘర్షణలతో పరిణామ స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఆదిమ సమాజం దశ నుండి ఆధునిక సమాజం వరకూ అంతరాలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. మత, వర్గ, వర్ణ, భాష, ప్రాంతీయ, లింగ భేదాల వల్ల మానవుల మధ్య సంఘర్షణ అనివార్యమవుతుంది. సవ్యదిశలో జరిగే సంఘర్షణల వల్ల సమాజంలో కొత్త పరిణామాలు సంభవిస్తున్నాయి. తెలుగు సాహిత్యంలోనూ ఇటువంటి పరిణామాలు వర్ణితమవుతున్నాయి. సంప్రదాయ, అభ్యుదయ, దిగంబర, విప్లవ, స్త్రీ వాద సాహిత్య ధోరణులకు సమాజ పరిణామాలే ప్రధాన కారణాలయ్యాయి. అలాంటి నేపథ్యం నుండే దళిత సాహిత్యం కూడా ఆవిర్భవించింది. దళిత సాహిత్య ఆవిర్భావంతో తెలుగులో సాహిత్య విస్తృతి పెరిగింది.

భారతీయ సమాజంలో ప్రత్యేకంగా కనిపించే వర్ణ వ్యవస్థ, కుల వ్యవస్థగా రూపాంతరం చెందటం, కులాన్ని ఆశ్రయించుకొని వృత్తులు, వృత్తులు వంశ పారంపర్యం కావటం, దానివల్ల వల్ల కొన్ని వృత్తులవారికే సామాజిక గౌరవం ఆపాదింపబడటం వల్ల దళితులు ఆత్మన్యూనతకు గురి కావలసిన పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి. వివిధ సామాజిక ఉద్యమాల వల్ల వచ్చిన మార్పుల ఫలితంగా, ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రత్యేక చర్యల వల్ల దళితులు కూడా విద్యావకాశాలను పొందగలుగుతున్నారు. ఉద్యోగ రంగాల్లో ప్రవేశించగలుగుతున్నారు. వృత్తులు మారడంతో ఆర్థిక స్థితిగతుల్లోనూ మార్పులు స్పష్టంగా కనిపిస్తునాయి. ఫలితంగా "సంస్కృతి'లోనూ అనూహ్యమైన మార్పులు సంభవిస్తున్నాయి. ఆత్మన్యూనత నుండి ఆత్మగౌరవం ప్రకటించే స్థాయికి దళితులు ఎదుగుతున్నారు. ఇవన్నీ దళితులు, దళితేతరులు రాస్తున్న వివిధ సాహిత్య ప్రక్రియల వల్ల స్పష్టమవుతున్నాయి.

1.2 దళితులు - దళిత సాహిత్యం:

భారతీయ సమాజంలో చాతుర్వర్ణ వ్యవస్థ కొనసాగింది. దాన్ని అనుసరించి కులవ్యవస్థ రూపొందింది. ప్రధానంగా కుల వివక్షను ఆధారం చేసుకొనే దళితులను, దళిత సాహిత్యాన్ని సాహితీవేత్తలు గుర్తిస్తున్నారు. నేపథ్యంలో దళితులు, దళిత సాహిత్యం అనే మౌలిక విషయాల పట్ల విస్తృతమైన చర్చ జరిగింది.

1.2.1 దళితులు:

నిఘంటువుల్లో "దళితము' అనే శబ్దానికి "ఖండింపబడినది, ఛేదింపబడినది, వికసించినది' అనే అర్థాలు కనిపిస్తున్నాయి. "Dalit' అంటే Broken or reduced to pieces generally అని ఆంగ్ల నిఘంటువులు వివరిస్తున్నాయి.

అస్పృశ్యత కారణంగా సమాజం నుండి "విడగొట్టబడిన' వారనే అర్థంలోనే సాహితీవేత్తలు దళితులను వివరిస్తున్నారు. ప్రత్యేకించి ఒక్క కులం లేదా కొన్ని కులాలకు మాత్రమే పరిమితం చేసుకొని దళిత శబ్దాన్ని ఉపయోగించటం సరికాదనే వాదనలు కూడా ఉన్నాయి.

1) సామాజిక వ్యవస్థలో సరైన స్థానం లభించని, వివక్షకు గురవుతున్న వారందరికీ "దళిత' శబ్దం వర్తిస్తుంది.

2) శతాబ్దాల తరబడి జరిగిన పోరాటంలో వ్యక్తమైన ఆత్మ గౌరవ నినాదం "దళిత'.

3) మతాన్ని ఆధారం చేసుకొని ఆర్థిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక రంగాల్లో జరిగే వివక్షను ప్రశ్నించే శబ్దం "దళిత'.

4) సమాజంలో నిమ్నస్థాయిలో బతుకీడుస్తూ, కష్టాల నుండి బయటపడటానికి శాస్త్ర విజ్ఞానాన్ని విశ్వసిస్తూ, హేతువాద భావనా బలంతో పోరాడుతూ, అస్తిత్వం కోసం నిత్యం ప్రయత్నించే వారికి ప్రాతినిధ్యం వహించే శబ్దం "దళిత'.

5) దేవుడు, విధి, స్వర్గ-నరకాలు : జన్మ-పునర్జన్మ: ఆత్మ- అంతరాత్మ: అదృష్టం దురదృష్టం వంటి భావనలన్నీ దళితులను బానిసలుగా మారుస్తున్నాయని భావిస్తూ నాస్తికత్వం, హేతువాద భావాలతో మానవతావాదాన్ని బలపరుస్తూ సామాజిక విముక్తిని ఆశించే విస్తృత పరిధిగల శబ్దం "దళిత'.

ఇలా "దళిత' శబ్దం గురించి రచయితలు భిన్న కోణాల్లో వివరించారు. అయితే, 1971 బొంబాయి నుండి వెలువడిన మరాఠీ "దళిత పాంథర్స్మ్యానిఫెస్టో' దళిత శబ్దాన్ని కింది విధంగా వివరించింది.

"Who is Dalit?

Members of scheduled castes and tribes, Neo - Buddhists, the working people, the landless and poor peasants, women and all those who are being exploited politically, economically and in the name of religion'

దీని ప్రకారం షెడ్యూల్డు కులాలు, షెడ్యూల్డు తెగలు, నయా బౌద్ధులు, శ్రామికులు, భూమిలేని పేద రైతులు, స్త్రీలు, మతం పేరుతో రాజకీయంగా ఆర్థికంగా దోపిడీకి గురయిన వారంతా "దళితు'లవుతారని తెలుస్తుంది. కానీ, గిరిజనులకు అస్పృశ్యత సమస్య లేదు. అన్ని రంగాల్లోనూ వెనుకబాటుతనం ఉంది. అగ్రవర్ణ స్త్రీలను "దళితులు'గా భావించనవసరం లేదనీ భావిస్తున్నారు. ముస్లిం, క్రైస్తవ, బౌద్ధ, సిక్కు వంటి మైనారిటీ వారి పై హిందూమత ఆధిపత్యం ఉంది. అణిచివేతకు గురవుతున్నారని, వీరినీ దళితులుగా గుర్తించాలనీ కొంతమంది భావిస్తున్నారు.

సామాజికంగా నిమ్నస్థానంలో ఉన్న అనుభవిస్తున్న ప్రజలు దళిత శబ్దాన్ని ఆత్మ గౌరవానికి ప్రతీకగా భావిస్తున్నారు. చారిత్రక ఆధారాలను బట్టి వీరిని అవర్ణులు, అతిశూద్రులు, అనార్యులు, దాసులు, దాస్యులు, ప్రతిలోములు, అంత్యజులు, అంత్య వాసులు, అంత్యులు, అసురులు, చండాలురు, బాహ్యులు, మ్లేచ్చ్యులు, హీనులు, అస్పృశ్యులు, అంటరానివాళ్ళు, పంచములు, హరిజనులు వంటి వివిధ పేర్లతో పిలిచారు. అయితే పంచములు, హరిజనులు శబ్దాలతో కొన్ని వందల సంవత్సరాలుగా వీరిని పిలిచేవారు. భారత స్వాతంత్రోద్యమకాలంలో నర్సీమెహతా అనే రచయిత పెట్టిన "హరిజన' శబ్దాన్ని మోహన్దాస్కరమ్చంద్గాంధీ విస్తృతంగా ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు. మతపరంగా దేవుని బిడ్డలనే అర్థంలో శబ్దాన్ని ప్రచారం చేశారనీ, అది తమ ఆత్మగౌరవ భంగకరమని దళితులు నిరసించారు. అప్పటినుండే "దళిత' శబ్దం ఆత్మ గౌరవానికి సమైక్య శక్తికీ ప్రతీకగా ప్రయోగంలో ఉంది. శబ్దంతో పిలిపించుకోవడానికి ఇష్టపడుతూ, పేరుతోనే తమ భావాలను వివిధ సాహిత్య ప్రక్రియలుగా అందిస్తున్నారు. అన్ని భారతీయ భాషల్లోనూ "దళిత సాహిత్యం' పేరుతోనే రచనలు చేస్తున్నారు.

Wednesday, March 18, 2009

టెస్ట్ పోస్ట్